Prostat kanseri hastalığı korkulması gereken bir hastalık mıdır?

Prostat nedir ?

Prostat her erkekte bulunan, mesane tabanında, idrar çıkış kanalının etrafını saran, ceviz büyüklüğünde bir organdır. Semendeki sıvının bir kısmını prostat salgılar.

Prostat hastalıkları ana ana hatları ile, iyi huylu büyümesi, iltihabı, ve kanseri olmak üzere 3 guruptur. İltihabı her yaşta bulunabilmekle birlikte genellikle genç yaş hastalığı olarak kabul edilir. Büyüyerek idrar çıkış kanalını sıkıştırması ve kanseri 45-50 yaştan sonra görülür. İleri yaşta hepsi bir arada veya ayrı ayrı bulunabilir.

İyi huylu prostat büyümesi nedir ?

Prostat yaţ ilerledikçe hacım olarak büyüyebilir mesaneye veya idrar çıkış kanalına baskı yapabilir. Bu durumun adı prostatın iyi huylu büyümesidir.

Prostatit nedir ?

Prostatın iltihabına verilen isimdir, her yaşta olabilir. İdrar kanalında karıncalanma, akıntı hissi veya akıntı, yanma, ağrı gibi şikayetler olur, antibiyotik tedavisi ile rahatlar.

Prostat kanseri nedir ?

Prostat kanseri, erkekte, sıklık olarak  ikinci sırada görülen kanserdir. Genellikle çok yavaş ilerler, belirti vermez, idrar şikayeti yapmayabilir.

Prostat kanseri ne gibi bulgular verir ?

İyi huylu büyüme ile birlikte olduğunda sık ve zayıf akımlı, bekleyerek idrar yapma gibi idrar yolunun sıkışmasına bağlı şikayetler olabilir. İleri aşamada meni içinde kanama, kemik ağrıları bulunabilir. Hiç şikayete sebepolmayabilir.

Prostat kanseri önceden tahmin edilebilir mi ?

Yaşlanma en önemli faktördür. 50 yaşında risk binde 10 iken, 60 yaşında binde 50, 70 yaşından sonra binde 100 olmaktadır. Ailede bulunması, örneğin babada varsa çocukta görülme sıklığı 3-4 kat artmaktadır.

Prostat kanser riskini azaltabilecek faktörler var mıdır ?

Et ve yağlı ağırlıklı beslenen ülkelerde daha sıklıkla görülmesi diyetin rolü olabileceğini düşündürmektedir.

Prostat kanseri ile ilgili söylenegelen yanlış bilgiler nelerdir ?

Masturbasyon, aşırı veya seyrek seks, ayakta veya oturarak idrar yapma, iyi huylu prostat büyümesi hastalığına sahip olma gibi durumlar prostat kanseri yönünden artmış risk bulunduğu anlamını taşımamaktadır.

Prostat kanseri varlığı nasıl tespit edilir ?

Ailede prostat kanseri olan kişilerde 45 yaş, diğer kişilerde 48-50 yaşta başlayarak, prostatın parmakla muayenesi ve kanda, prostat spesifik antijen (PSA) testi yapılır. Parmakla muayenede prostatın arka yüzü muayene edilmiş olur, sertlik durumunda kanser şüphesi var demektir.

PSA nedir, nasıl değerlendirilir ?

PSA prostat hücreleri tarafından üretilen bir maddedir. Kanda belli orandan daha yüksek bulunması durumunda kanserden şüphe edilir. PSA nın normal olduğu durumda da prostat kanseri olma ihtimali vardır. PSA, prostatit durumunda, kanser olmadan da yükselebilir. İyi huylu prostat büyümesi için kullanılan bir tür ilaç, PSA düzeyinde azalmaya sebep olmaktadır, o nedenle bu hastaların ilaçlarını doktora bildirmeleri önemlidir.

Tanı nasıl konur ?

PSA değeri yüksek olanlar ve veya parmak muayenesinde şüphe saptananlar için prostat biyopsisi önerilir. PSA nın her yüksekliği kanser demek değildir ve hemen biyopsi gerektirmeyebilir, başka kriterlerle beraber değerlendirilir. Prostat biyopsisi, dışkı çıkış deliğinden girilerek, ultrasonografik görüntüleme ile prostatın haritalanıp, iğne yardımı ile parçalar alınması şeklinde yapılır. Ultrasonografi kullanılmadan parmak yönlendirmesi ile biyopsi yapılması önerilmez. Biyopsi sonrası alınan dokular patolojik incelemeye gönderilir. Kanser çıkmamış olması gerçekten kanser yokluğu anlamına gelmemektedir, büyük olasılıkla yok demektir. Eğer kanser ihtimali muayene, PSA veya patoloji sonucu ile devam ediyorsa biyopsi tekrarlanabilir veya  hasta takibe alınır.

Kanser varlığı tespit edildikten sonra yapılacak tetkikler var mıdır ?

PSA ve patoloji raporuna göre hastalığın hangi safhada olduğunun,  başka yerlere sıçrayıp sıçramadığının tespiti için bilgisayarlı tomografi ve kemik sintigrafisi gibi testler yapılabilir.

Prostat kanseri ile sağkalım şansı nedir ?

Prostat kanseri çok yavaş ilerleyen kanser türüdür. Çoğunlukla erken yakalanır. Prostat içinde iken yakalanmış erken safhada, yaşam 5 yıl için % 100 dür. Tedavi, en az 10 yıl yaşam beklentisi sunabilmektedir.

Tedavi nasıl planlanır ?

Tedavi safhasına göre planlanmaktadır. Erken safhada iken, çok yavaş ilerleyen türünde, tedavi yapmadan yakın takip protokolüne alınabilir. Hastanın performansına ve yaşam beklentisine göre karar verilir. Genç hastalarda, genel yaşam beklentisi uzun olabilecek hastalarda, daha agresif tedavi planlanmaktadır.

Tedavi seçenekleri nelerdir ?

Kanserin prostat içinde olduğu dışarı yayılmamış olduğu durumlarda radyoterapi ve cerrahi uygulanmaktadır.

Radyoterapi ( Işın tedavisi ) eksternal veya internal ( brakiterapi) uygulanabilmektedir. Her ikisinde de ereksiyon problemleri yaşanabilmektedir. Ayrıca idrar şikayetleri gelişebilmektedir.

Cerrahi tedavi ( radikal prostatektomi), prostatın hepsinin, seminal vezikül denen bez ile birlikte çıkarılıp, mesanedeki açıklığın ve diğer tarafta kalan idrar kanalı ile uç uca birleştirilmesi ameliyatıdır. Bu ameliyatta bölgesel lenf bezeleri de çıkarılmaktadır. Sertleşme bozukluğu olmasını engellemek için sinir koruyucu yöntemler gelişmiştir. İdrar şikayeti gelişebilmektedir.

Her iki yöntemde de oluşabilecek yan etkilerin tedavisi, ilaç tedavisi veya diğer cerrahi yöntemlerle yapılabilmektedir.

Kanserin prostat dışına taştığı durumda hormonal tedavi uygulanmaktadır. Bu tedavi, prostat kanserinin ilerlemesi için önemli olan erkeklik hormonuna yönelik tedavidir. Kanserin ilerlemesini durdurmayı amaçlamaktadır.

Daha ileri safhada kemoterapi önerilmektedir.

 

Kudret International Hospital, prostat kanseri hastalığı konusunda, tanı öncesi değerlendirme, tanı aşaması, gerektiğinde ultrasonografi eşliğinde biyopsi ve cerrahi tedavi seçenekleri ile hizmetinizdedir.

 Prof. Dr. Semih Y. Sargın
Üroloji Bölümü